fub

De vuurwerk-traditie die ik ken is dat je naar buiten gaat even na middernacht, nadat je iedereen binnen een gelukkig nieuwjaar hebt gewenst. Daar wissel je gelukwensen uit met de buren, misschien schenk je de buurvrouw nog eens in uit de champagne-fles die je net hebt open gemaakt. En dan zet je drie bierflesjes met een laag water onderin op de stoep en dan ging je vuurpijlen afschieten uit het pakket dat je samen met je vader die middag bij de fietsenmaker had gekocht. (Zijn oudste dochter zit bij jouw zus in de klas, ze kennen jullie, dus hun wens je ook alvast een gelukkig nieuwjaar.)

Dat afschieten ging voorzichtig, met een sigaret die je van je vader kreeg bij wijze van lont. (Als je oudste nichtje er ook is, dan neemt die stiekem een paar trekjes tussen de bedrijven door.) Pijl neerzetten, lont buiten de flessehals. Zorgen dat er niemand in de buurt is. Dan de lont aansteken en zelf een paar passen achteruit gaan. Dan ging de pijl omhoog en dan volgde een knal en een kleurige vonkenregen.

Dat deed je dan een half uurtje. Soms waren er ook wat van die ‘potjes’, maar die mocht je pas aansteken als je wat ouder was. En dan was het op, en dan ging iedereen weer naar binnen. Soms was er nog een huis op het pleintje waar ze wat meer uitgegeven hadden en die gingen dan langer door met vuurwerk afsteken, maar dat vond je eigenlijk maar een beetje sneu voor ze: iedereen was al naar binnen.

Voor mensen met huisdieren was ook dat niet gezellig. Bij een vriendje die aan de overkant van het pleintje woonde, hadden ze zo’n grote Deense dog. Die zetten ze in de keuken, die aan de achterkant van het huis was, maar alsnog raakte het arme dier in paniek. Elk jaar vernielde hij de keukendeur in dat halve uurtje, best zielig.

Dat is de vuurwerktraditie die ik ken, en alhoewel dat niet perfect was, was dat nog te doen. Voorzichtig met vuurwerk, een leuk pakketje er doorheen draaien in een half uurtje, en dat was het dan. Maar dat is niet wat er deze dagen gebeurd in het land. Steeds meer en steeds zwaarder vuurwerk, hulpverleners die met vuurwerk bekogeld worden, al dagen van te voren zwaar geknal.

Dat is niet die gezellige vuurwerktraditie, het is gewoon niet meer te handhaven. Als je al weken van te voren hoort dat hulpverleners en handhaving zich schrap zetten, dan is er echt iets aan de hand. En ik verwacht niet dat volgend jaar er niet geknald wordt, er zullen vast types zijn die zich er niks van aantrekken. Maar het gaat om het principe: weet je nog dat het volkomen normaal was dat er in restaurants werd gerookt? Maar dat doet niemand meer, de cultuur is gewoon veranderd. En ik verwacht dat dat ook gaat gebeuren met vuurwerk: mensen die per se vuurwerk willen afsteken zullen gezien gaan worden als sneue types, met hun zinloze rebellie.